Zaćma (katarakta)

Oko przypomina budowa aparat fotograficzny, do którego dochodzi światło poprzez obiektyw i zostaje skupione na filmie, który z kolei ulega naświetleniu. Skupienie światła w oku powoduje rogówka (jasne okno oka) i soczewka, dzięki czemu powstaje obraz na komórkach czuciowych siatkówki.

W środku siatkówki leży plamka żółta (macula lutea), miejsce najostrzejszego widzenia. Tu zachodzi proces widzenia w kolorze i wzrok osiąga największą rozdzielczość (ważne dla rozpoznawania rysów twarzy i czytania).  Nerw wzrokowy przewodzi obraz powstały na siatkówce, częściowo już przetworzony, do ośrodka wzrokowego w mózgu.

Katarakta (zaćma) to określenie zmętnienia soczewki oka. Soczewka oka u zdrowych ludzi – szczególnie młodych – jest w pełni przezroczysta i relatywnie miękka. Z biegiem czasu twardnieje, gęstnieje i staje się grubsza. Zaćma najczęściej pojawia się pomiędzy 60 a 70 rokiem życia, czasami jednak dużo wcześniej pojawia się zmętnienie soczewki. W przypadku poszczególnych pacjentów specjalne przyczyny grają rolę w rozwoju choroby (przebyte operacje oczu, urazy oka, zaburzenia metaboliczne, leki, genetyczne skłonności). Zmętnienie soczewki prowadzi do powstawania nieostrego obrazu na siatkówce.

Poza osłabieniem ostrości wzroku katarakcie często towarzyszy nadwrażliwość na oślepianie, co może się manifestować podczas jazdy autostradą o zmierzchu.

Po latach drobne zmętnienie może przejść w brązowo-czarne zabarwienie soczewki, a w ekstremalnych przypadkach może dojść do kompletnej utraty wzroku (kiedyś opisywało się ten stan „katarakta dojrzała”, przy dzisiejszych możliwościach operacyjnych do takiego stanu zwykle nie dochodzi).

Proszę nie oczekiwać żadnej pomocy ze strony „kropli do oczu na kataraktę.” Wprawdzie niektóre czasopisma wciąż informują o takich cudownych lekach, to naukowo zostało udowodnione, że żaden taki medykament nie usuwa zmętnienia soczewki. Jedyna skuteczna metoda leczenia to operacja. Jej moment może wybrać sam pacjent. Rzadko istnienie nagła potrzeba wykonania zabiegu. Można tak zaplanować czas operacji, aby nie kolidowała ona z życiem prywatnym czy zawodowym.

Jeżeli jednak Państwo pragną aktywnie poruszać się rowerem lub autem, to należy skorzystać z porady swego okulisty i zdecydować się na zabieg raczej możliwie wcześniej.