1200x400px transp

Augenoperationen ganz ohne überflüssigen Krankenhausaufenhalt!

Jaskra (glaucoma)

Co to jest jaskra?

Jaskra jest chorobą przewlekłą prowadzącą do postępującego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ciśnienie wewnątrzgałkowe, które jest zbyt wysokie w stosunku do ukrwienia nerwu wzrokowego, prowadzi do nieodwracalnej utraty włókien nerwu wzrokowego. Ryzyko zachorowania wzrasta stale od 40 roku życia, choruje na nią ok. 2% ludzi powyżej 40 lat. Jaskra jest najczęstszą przyczyną ślepoty w krajach uprzemysłowionych. 

Komórki nerwowe siatkówki kierują informację wzrokową poprzez drobne drogi nerwowe do tarczy nerwu wzrokowego (brodawka) i opuszczają oko poprzez nerw wzrokowy w kierunku mózgu. Brodawka wykazuje charakterystyczną jamę (zagłębienie). Wskutek uszkodzeń jaskrowych i związanego z tym obumierania włókien nerwu wzrokowego zmienia się wygląd brodawki, zagłębienie ulega powiększeniu.

glaukom pl

Jak powstaje jaskra?

Oko dzieli się na komorę przednią i tylną i wypełnione jest płynem, cieczą wodnistą. Ta ciecz produkowana jest w tylnej komorze gałki ocznej przez ciało rzęskowe, płynie stamtąd do soczewki i przez tęczówkę do przedniej komory gałki ocznej, aż w końcu dociera przez pewien rodzaj gąbki (siateczka beleczkowa) i drobny kanał Schlemma do krwioobiegu.

W przypadku klasycznej przewlekłej jaskry wskutek procesu starzenia dochodzi w siateczce beleczkowej do zaburzenia odpływu cieczy wodnistej do gąbczastej tkanki. Skutkuje to wzrostem ciśnienia śródgałkowego a tym samym do wykształcenia jaskry.

Czynniki ryzyka rozwoju jaskry to: obciążenie gene- tyczne (choroba członka rodziny), podeszły wiek, wysoka krótkowzroczność (miopatia), syndrom bezdechu sennego, migrena, choroby naczyń i zbyt wysokie lub zbyt niskie ciśnienie krwi. Jest wiele innych form jaskry np.: wywołane blokadami między tęczówką a rogówką (jaskra z wąskim kątem przesączenia), nowotworzenie naczyń na tęczówce i w kącie przesączenia (jaskra neowaskularna) i odkłada- nie się białek w kącie przesącze- nia (jaskra pseudoeksfoliacyjna).

Kanały odwadniające oka

glaukom entstehung pl

Jak rozpoznam jaskrę?

Jaskra jest poważną rozwijającą się chorobą a przede wszystkim jest podstępna dlatego, ponieważ Pacjent może nie odczuwać w ogóle żadnych dolegliwości przez lata, podczas gdy uszkodzenia się Utrata pola widzenia w przypadku jaskry pogłębiają. Dopiero później, gdy jaskra jest już bardzo zaawanso- wana, zauważa się znaczny ubytek pola widzenia połączony z problemami orientacyjnymi. Gdy Pacjent zauważy te ograniczenia, to nieod- wracalnie może już być uszkodzonych do 40% włókien nerwu wzrokowego.

Rzadko dochodzi do ostrego, bardzo wysokiego wzrostu ciśnienia śródgałkowego (atak jaskry). Objawami mogą być: bóle głowy, widzenie jak przez mgłę, zaczerwienie oczu, kolorowe obwódki naokoło źródeł światła a także nudności. Te rzadkie szczególne formy jaskry przedstawiają nagły wypadek, w którym należy nie- zwłocznie udać się do okulisty.

Wczesne rozpoznanie i diagnoza jaskry

Nieleczona jaskra przewlekła prowadzi do ślepoty.

Im wcześniej jaskra zostanie roz- poznana i będzie leczona, tym skuteczniej można uniknąć utraty wzroku. Pomiar ciśnienia śród- gałkowego (tonometria) jest bardzo ważny przy wczesnym rozpoznaniu i kontroli przebiegu jaskry. Normalne ciśnienie śródgałkowe wynosi między 10 a 20 mmHg. Jednak podwyższone ciśnienie śródgałkowe nie musi nieuchronnie prowadzić do uszkodzeń jaskrowych, a jaskra może wystąpić także przy normalnym ciśnieniu wewnątrz oka. Dlatego w przypadku podejrzenia jaskry do postawienia diagnozy istotne jest przeprowadzenie badań uzupełniających. W badaniu pola widzenia (perymetria) sprawdza się nie tylko widzenie centralne ale przede wszystkim widzenie obwodowe. Dokumentacja fotograficzna tarczy nerwu wzrokowego służy kontroli przebiegu choroby.

Uzupełniająco przeprowadza się Ubytki pola widzenia spowodowane jaskrą nowocześniejsze laserowe metody pomiaru w celu uszczegółowienia dokumentacji i kontroli przebiegu choroby: w badaniu HRT przy pomocy promienia lasera sprawdza się powierzchnię tarczy nerwu wzrokowego i mierzy formę oraz głębokość zagłębienia nerwu wzrokowego. Jeszcze dokładniejsza jest koherentna tomogra- fia optyczna (OCT) (patrz tabelka po lewo na dole), dostarcza przekrojów tarczy nerwu wzrokowego w wysokiej rozdzielczości. Przy pomocy OCT nie tylko można dokładnie ocenić zagłębienie, lecz pozwala ono także na dokładny pomiar grubości warstwy włókien nerwowych. W ten sposób można dokładnie i obiektywnie kontrolować przebieg choroby. Bez wątpienia badanie to przedstawia dzisiaj obecny stan techniki w diagnostyce jaskry.

Laserowy pomiar warstwy włókien nerwowych naokoło tarczy nerwu wzrokowego:

glaukom analyse pl

Terapia jaskry

Istnieje prawie niewyobrażalnie duża ilość możliwości terapeutycznych dotyczących jaskry. Zasadniczo obowiązuje reguła: im więcej opcji terapii, tym mniej skuteczne są wszystkie, i tak jest i w tym przypadku. Wszystkie mają wady i zalety, a wybór indywidualny jest zawsze ostrożnym rozważeniem wszystkich czynników: wartości ciśnienia, istniejącej już utraty pola widzenia, oraz niepowodzenia zastosowanych już metod terapeutycznych. Celem terapii jest nie tylko obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego lecz przede wszystkim za- pobieżenie postępującej utracie wzroku. W takim kontekście kryterium skutecznej terapii nie będzie w pierwszej kolejności niższe ciśnienie lecz zatrzymanie utraty włókien nerwowych.

Krople obniżające ciśnienie

Najpierw jaskrę leczy się przy pomocy różnych kropli do oczu obniżających ciśnienie. Kilka z nich powinno poprawić także ukrwienie nerwu wzrokowego. Lekarstwa można stosować pojedynczo jak i w połączeniu ze sobą. Dodatkowo można także podawać tabletki obniżające ciśnienie, które jednak nie nadają się do stosowania w terapii długoterminowej. Krople do oczu należy stosować konsekwentnie, regularnie i w podanych porach, ponieważ tylko tak przeprowadzona terapia będzie mogła być skuteczna.

Gdy terapia lekowa już nie jest wystarczająco skuteczna lub występują silne skutki uboczne, to stosuje sie leczenie laserem lub operację.

Leczenie laserem

Istnieje wiele eksperymentalnych zastosować zmierzających do utworzenia nowych dróg odpływu przy pomocy lasera. Jednak dotychczas żadna z metod nie przebiła się w praktyce.

Jednakże od wielu lat próbuje się alternatywnie przy pomocy lasera napiąć zaczopowaną siateczkę beleczkową, aby poprawić tam odpływ. Pierwotnie przeprowadzano to leczenie przy pomocy zielonego lasera (ALT). Podgrzewano wewnętrzną warstwę siateczki beleczkowej i w ten sposób osiągano efekt napięcia przy pomocy bliznowacenia. Jednak efekt ob- niżenia ciśnienia był umiarkowany a przeważnie po latach zanikał.

Dlatego od kilku lat stosuje się laser „selektywny” (SLT), który radzi sobie bez podgrzewania i pobudza komórki siateczki beleczkowej do regeneracji. Sposób działania jest nieznany, we wszystkich przypadkach pisze się w literaturze o efektach obniżenia ciśnienia, których rząd wielkości jest zbliżony do terapii kroplami. Działanie długotrwałe nie jest znane. Ta metoda SLT nie jest jednak dobrym rozwiązaniem dla zaawansowanej jaskry, jest jednak obecnie propagowana jako alter- natywa wobec codziennego terapii kroplami u Pacjentów z pierwszą diagnozą. Z pewnością jest to alternatywa dla Pacjentów nietolerujących kropli lub ich nieprzyjmujących.

Laserowa plastyka siateczki beleczkowej

glaukom laser

Operacje jaskry

Celem wszystkich metod operacyjnych jest wytworzenie w kącie przesączania nowych dróg odpływu. Także tutaj występuje, zależnie od sytuacji wyjściowej i doświadczenia chirurgicznego, znowu wiele metod. W ulotce tej ograniczymy się do metod, jakie są regularnie przeprowadzane w naszym Szpitalu.

Trabekulektomia

Trabekulektomia uchodzi nadal wśród wielu chirurgów operujących jaskrę za „złoty standard” w chirurgii jaskry. Także w przeszłości często przeprowadzaliśmy tę operację. W metodzie tej wycina się wnękę w siateczce beleczkowej i ciecz wodnista pro- wadzona jest pod spojówkę przez otwór z pewnego rodzaju klapką w twardówce. Tam płyn jest resorbowany (w tak zwanym „pęcherzyku filtracyjnym”).

Niestety ryzyko komplikacji w przypadku tego zabiegu jest na- prawdę wysokie: zbyt niskie ciśnienie, krwawienia, infekcje czy zbliznowacenie pęcherzyka filtracyjnego. Dlatego metoda ta stosowane jest przez nas jak i wielu innych chirurgów leczących jaskrę tylko w pojedynczych przypadkach.

Trabekulektomia: Wypływ pod spojówkę

glaukom operation

Implant Baerveldta

W przypadku zaworów jaskry jak i implantu Baerveldta umieszcza się w komorze przedniej rurkę drenową wykonaną z tworzywa sztucznego, która odprowadza ciecz wodnistą do pęcherzyka z tworzywa sztucznego, który znajduje się za mięśniami na gałce ocznej. Stamtąd płyn odprowadzany jest do oczodołu i tam resorbowany.

Operacja jest pracochłonna i wymaga specjalnego doświadczenia chirurgicznego. Także implant jest naprawdę drogi i jego koszt nie zawsze ponoszą Kasy Chorych. Do tej pory metodę tę stosowano przeważnie u Pacjentów, u których wyczerpano wszystkie inne opcje.

Niedawno opublikowano jednak 5-letnie studia porównawcze, które pokazują, że efekt obniżenia ciśnienia i procent komplikacji jest porównywalnych do skutków uzyskiwanych w trabekulektomii, jednak procent reoperacji jest niższy w przypadku implantu Baerveldta. Dlatego my oraz wielu innych chirurgów stosuje na razie takiego rodzaju implanty także jako pierwszy zabieg w przypadkach jaskry wymagającej leczenia operacyjnego.

glaukom baerveldt pl

Wiskokanalostomia i kanaloplastyka

Te obie nowsze metody łączy to, że nie otwiera się wnętrza oka. Próbuje się raczej poprawić odpływ z przedniej komory do kanału Schlemma. Z niego ciecz wodnista może dotrzeć naturalnymi kanałami odpływu do układu żylnego oka.

Zalety mamy na podorędziu: Dzięki wykorzystaniu naturalnych kanałów odpływu zażegnane zostaje ryzyko zbyt niskiego ciśnienia pooperacyjnego, a tym samym ryzyko krwawień, które mogą prowadzić do ślepoty. Nie powstaje także pęcherzyk filtracyjny, który często bliznowacieje w przypadku trabekulektomii lub po wielu latach może spowodować rozwinięcie uszkodzeń prowadzących do poważnych i niebezpiecznych infekcji.

Wadą okazało się to, że te metody operacyjne są nadzwyczaj drobne i trudne. Zakładają, że uda się znaleźć, otworzyć i wlewać do kanału Schlemma tylko wielkości 0,1 – 0,3 mm. Tym samym nie przyjęli ich do tej pory wszyscy chirurdzy leczący jaskrę.

W przypadku wiskokanalostomii tworzy się płatek twardówkowy i podnosi go. Następnie otwiera się kanał Schlemma i wypełnia ciągnącym się żelem. Ciecz wodnista może więc odpływać nad oknem w rogówce omijając siateczkę beleczkową bezpośrednio jaskrowej wydobyty nerwu wzrokowego do kanału. Płatek zostaje ponownie na stałe przyszyty.

Kanaloplastyka – najnowocześniejsza metoda – jest modyfikacją wiskokanalostomii. Także tutaj preparuje się płatek i otwiera kanał Schlemma.

Następnie wprowadza się cyrkulacyjnie cewnik o grubości 0,25 mm. Migający koniuszek pokazuje, gdzie aktualnie znajduje się jego koniec. Gdy rogówka zostanie raz okrążona, to nić zostaje zawiązana na końcu a cewnik wyjęty pod podaniem lepkiego żelu a nić zawiązana zostawiając ją napiętą. Środki te winny z jednej strony rozciągnąć naturalne drogi odpływu, podobnie jak przy cewnikowaniu arterii wieńcowych, z drugiej strony nić dba o umiejscowienie i rozciągnięcie siateczki beleczkowej, aby także tutaj zredukować opory odpływu. W ten sposób odtwarza się naturalne warunki odpływu.

glaukom viskokanal pl

logo-retina

Augenklinik Universitätsallee
Bremen GmbH

Parkallee 301 / Universitätsallee
28213 Bremen

Telefon

Zentrale +49 421 - 5665 - 200
Privatpatienten +49 421 - 5665 - 250
Telefax +49 421 - 5665 - 299
E-Mail sekretariat@retina.to

Lage und Anfahrt

Planen Sie Ihre Anfahrt über
GoogleMaps

logo-euroeyes

Euroeyes®
Augenlaserzentrum
Bremen GmbH

Telefon +49 421 - 639 19 77
Kostenfreie Hotline 0800 17 11 17 11
www.euroeyes.de

Schiel-Zentrum Bremen
Universitätsallee OHG

Schielzentrum Bremen

Wir sind zertifiziert nach
DIN EN ISO 9001:2000